Sahne Tozu

Müzikseverlere Notlar

“Mesleğime Ankara Operası’nda başladığımı söyleyebilirim.”

Bu sözler 2007 yılında aramızdan ayrılmış olan Luciano Pavarotti’ye aittir. Pavarotti, 1963-64 sezonunda Ankara Devlet Tiyatrosu’nun (Ankara Operası’nın) sahneye koyduğu La Boheme adlı operada Radolfo karakterini canlandırmak üzere sahne alır. O zamanlar mesleğine yeni başlayan yetenekli bir genç olan Pavarotti, 29 yıl sonra mesleğinin zirvesinde dünyaca ünlü bir tenör olarak Türkiye’ye yeniden gelir. 09 Haziran 1992’de Abdi İpekçi Spor Salonu’nda verdiği konserde hayranlarına Pagliacci operasından Vesti La Giubba’nın da yer aldığı birbirinden güzel aryalar seslendirir. Her arya doğduğu toprakların rüzgarını estirir İstanbul semalarında. Her esintiye bir kağıttan gemi yar olur. Esen yelle doldurur yelkenlerini, alır götürür misafirleri salondan, anılar denizinde seyahate çıkarır.

İstanbul’dan demir alan kağıt gemilerden biri İtalya’da Sorrento Limanı’nda görülür. “İşte” der geminin kaptanı Hotel Excelsior Vittoria’yı göstererek, “Pagliaccio bu otelde veriyordu şan dersini o genç ve güzel kadına”. Bu cümle ile gemideki misafirlerin dikkatini çekmeyi başardığını gören kaptan, boğazını temizler ve başlar hikayeyi anlatmaya:

“Pavarotti doğmadan 15 yıl önce, 1921’de, Pagliaccio rolü ile tanınan ünlü tenör bu otelde kalıyordu. Hastaydı. Denize girip dinlenmek ve iyileşmek için burdaydı. Bu sırada şan dersi verdiği genç kadına aşık olmuştu; fakat, cesaretini toplayıp bunu ona söyleyemedi. Hastalığı ağırlaşınca yakınları onu Roma’daki bir doktara göstermek istediler. Ünlü tenör Roma’ya giderken yolda hayatını kaybetti. Geriye otel odasının duvarına sinmiş anılar ve piyanonun üzerine düşen gözyaşları kaldı. Ta ki 65 yıl sonra, bir başka müzisyen aynı odada misafir olana kadar.”

Bu cümleden sonra kaptan bir an durur, dümenin başına geçer. Geminin yönünü çevirirken bir yandan da bakmaları için misafirlerine Capri Adası’nı gösterir. Misafirler başlarını çevirip Capri Adası’nı seçmeye çalışırlarken kaptan geminin rotasını İstanbul’a çevirir. Dönüş yolculuğunda hikayeye devam eder:

“1986 yılında, Capri Adası’na gitmek üzere Sorrento’da olan Lucio Dalla, bineceği gemi arızalanınca geceyi otelde geçirmek zorunda kalır. Hotel Excelsior Vittoria’da kendine bir oda tutar. Kalacağı odanın kapısını açtığında karşısına bir piyano çıkar. Piyano’nun üstünde de klavyenin tuşları gibi siyah beyaz fotoğraflar vardır. Merak eder, iner tekrardan lobiye. Piyanonun ve üstündeki fotoğraflarda yer alan kişilerin hikayesini öğrenir. Öğrendiği hikayeden çok etkilenen Dalla, odasına çıkar çıkmaz piyanonun başına geçer. Hikayeyi bir de piyanonun ağzından dinlemek ister. Dalla piyanonun tuşlarına bastıkça piyano da cevap verir sorduğu sorulara; anlatır tüm olan biteni. Dalla parmak uçları ile silerken bir yandan tuşların üstündeki kurumuş gözyaşlarını, bir yandan da gözünde canlandırır duvara sinmiş anıları. İçi dolar. Anlatmak ister tanık olduğu anları. Bir kağıt kalem alır eline. Piyanonun içinden notalar halinde gelen dalga seslerini kağıda geçirir. Ses dalgalarının üstüne oturtur hikayeyi. Hepsi bir araya gelince şarkı olur ve Dalla’nın aynı yıl çıkarttığı DallAmeriCaruso isimli albümde yerlerini alırlar.”

“Böylece yıllarca sesiyle şarkılara hayat vermiş ünlü tenör Enrico Caruso, bu şarkı ile yeniden hayat bulmuş olur. Hikaye bununla bitmez, 14 yıl sonra, Luciano Pavarotti içerisinde sadece Caruso’nun yer aldığı bir albüm (single) çıkararak Dalla’nın başlattığı zincire bir halka daha ekler. O kadar güzel söyler ki şarkıyı Pavarotti, Caruso tüm dünyada ilgi çeker ve tanınır hale gelir.”

Kaptan hikayesini bitirdiğinde gemi kalktığı limana dönmüştür. Misafirler kaptana teşekkür ederek yavaş yavaş gemiyi terk ederler. Misafirlerden yalnızca biri, bu zincire bir halka daha eklemek üzere gemide kalır. Lucio Dalla gibi bir caz müzisyeni olan Fatih Erkoç, Caruso’nun müziğine Türkçe sözler yazarak 1996’da Kardelen adlı albümünde yer verir: